Verstandig handelen bij een brand is bijna niemand van nature ingegeven. Hoe is dat bij u thuis, wat doet u wanneer er brand uitbreekt? Praat u daar wel eens met uw gezinsleden over? Of bent u ook zo iemand, die denkt dat het u nooit zal overkomen? Zelfs in de kleinste ruimtes – die u door en door kent – raakt u bij rookontwikkeling uw oriëntatie kwijt.

Vluchtplan beperkt slachtoffers en schade
Wanneer bij brand in een huis iedereen instinctief reageert, gaat het mis. Huisgenoten raken elkaar kwijt en deuren en ramen worden opengegooid, waardoor de brand extra aanwakkert. Om dat te voorkomen en ervoor te zorgen dat iedereen zo snel mogelijk veilig buiten komt, is het verstandig samen met uw huisgenoten vooraf bespreken wat u in een dergelijke situatie te doen staat.
>>   maak samen een vluchtplan
>>   bespreek dit regelmatig met elkaar, zodat u en uw huisgenoten weten hoe te handelen bij brand

Vluchtroute
Natuurlijk moet bij brand iedereen zo snel mogelijk naar buiten. Daarom is het belangrijk dat u met uw huisgenoten afspreekt wat de snelste en veiligste manier is om het huis te verlaten. Dit noemen we de 'vluchtroute'. Deze route is afhankelijk van de situatie in uw huis. Wanneer u met uw huisgenoten eenmaal heeft afgesproken waar de vluchtroute is, dan hoeft u daar tijdens een brand niet meer over na te denken. Een route van boven naar beneden is het beste, want rook stijgt op.
>>   houd de vluchtroute vrij van obstakels
>>   bedenk echter ook een alternatief, voor het geval dat de vooraf besproken vluchtweg op dat moment ineens niet begaanbaar is – vanwege obstakels of brand

Portiekwoningen
In portiekwoningen is het trappenhuis vaak de belangrijkste uitweg bij brand. Is het trappenhuis bij brand onbegaanbaar, ga dan naar de 'vluchtkamer' of het balkon. Zoals gezegd: spring niet naar beneden!
>>   houd samen met uw medebewoners het trappenhuis vrij van obstakels zoals fietsen en kinderwagens
>>   zet nooit brandbare voorwerpen zoals vuilniszakken in het trappenhuis

Ook kelderboxen verdienen extra aandacht. Vaak worden hier brandbare materialen zoals verf, verdunner en lijm bewaard
>>   als u gaat klussen in de kelderbox, zorg dan voor brandblusser of emmer water binnen handbereik

Vluchtkamer
Als u het huis niet kunt verlaten omdat de vluchtroute afgesloten is, dan moet u naar de 'vluchtkamer'. De 'vluchtkamer' is een ruimte aan de straatzijde, zodat de brandweer er gemakkelijk bij kan. Een andere mogelijkheid is bijvoorbeeld een balkon. De brandweer rukt bij brand in woningen altijd uit met een redvoertuig.
>>   als u het huis niet kunt verlaten, ga dan naar de vluchtkamer
>>   probeer paniek te voorkomen en wacht op hulp
>>   spring niet naar beneden, dat levert minimaal ernstige verwondingen op
>>   trek intussen de aandacht van uw omgeving

Verzamelpunt
Een belangrijk onderdeel van het vluchtplan is het verzamelpunt: een plaats buiten het huis waar u en uw huisgenoten het eerst heenlopen. Door een vast punt af te spreken, ziet u zeer snel of iedereen het huis heeft kunnen verlaten.
>>   wanneer iemand ontbreekt, ga dan nooit het brandende huis weer in: u brengt daarmee uw eigen leven en dat van anderen in gevaar
>>   licht de brandweer in, zodra deze arriveert: wanneer iedereen het huis heeft kunnen verlaten, hoeft de brandweer geen risico's te lopen met zoekacties en kan zo snel mogelijk beginnen met blussen

Wat moet u bespreken voor het vluchtplan?
Bespreek in een vluchtplan de volgende stappen met uw huisgenoten:

1. de ontdekking van de brand:
>>   uw rookmelder gaat af, u hoort glas breken, ziet rook of ruikt een brandlucht
>>   open niet meteen de deur van de kamer waarin u bent, maar voel aan de deur hoe warm deze is
>>   is de deur erg heet, doe deze dan niet open: het vuur is in dat geval te dichtbij
>>   zoek een andere opening in de kamer om weg te komen
>>   als de deur slechts een beetje warm is, kunt u deze openen
>>   doe dit wel zeer voorzichtig: door een deur te openen kan er een plotseling zuurstoftoevoer ontstaan, waardoor de brand aanwakkert

2. waarschuwen:
>>   natuurlijk moet u eerst alle huisgenoten waarschuwen
>>   zorg ervoor dat u of iemand anders de brandweer alarmeert via 112
>>   daarna probeert u vast te stellen in welk stadium de brand verkeert: u moet nu snel beslissen of het nog verantwoord is om zelf te proberen de brand te blussen
>>   in alle gevallen geldt: neem geen enkel risico, de veiligheid van u en uw huisgenoten staat voorop
>>   vergeet niet op uw ronde door het huis ramen en deuren te sluiten: openstaande ramen en deuren zorgen voor extra zuurstoftoevoer, waardoor de brand aanwakkert

3. gas en elektra:
>>   wanneer u hier nog tijd voor heeft, moet u de gaskraan dichtdraaien en elektrische apparaten uitschakelen

4. Vluchtroute:
>>   u en uw huisgenoten nemen zo snel mogelijk de afgesproken vluchtroute
>>   buitengekomen ziet u elkaar op het verzamelpunt
>>   is de vluchtroute niet begaanbaar, dan moet u naar de vooraf besproken vluchtkamer of het balkon. Als u moet lopen door de rook, blijf dan zo laag mogelijk bij de grond. Op deze manier loopt u de minste kans op het inhaleren van (schadelijke) rook. Neem eventueel een natte (hand)doek voor de mond

5. Vluchtkamer:
>>   wanneer de vluchtroute onbegaanbaar is, verzamelen u en uw huisgenoten zich in de vluchtkamer
>>   maak ruimtes onder deuren en andere kieren dicht met natte handdoeken
>>   neem eventueel een natte handdoek voor de mond
>>   blijf voortdurend de aandacht van de omgeving trekken, zodat u vanaf de straatzijde opgemerkt kunt worden

Kinderen
>>   laat (jonge) kinderen liever niet alleen thuis
>>   wanneer zich een situatie voordoet waarbij dit toch gebeurt, spreek dan met de kinderen af wat zij moeten doen als er brand uitbreekt
>>   zij moeten zo snel mogelijk naar buiten gaan en hulp vragen bij de buren.
>>   sluit nooit alle deuren af: zorg dat de kinderen via de voor- of achterdeur het huis kunnen verlaten

Hang- en sluitwerk
De laatste jaren wordt veel aandacht besteed aan inbraakpreventie. Extra sloten en beveiligingen moeten het de inbreker(s) zo lastig mogelijk maken. Let u echter bij het aanbrengen van extra voorzieningen op het volgende:
>>   kies waar mogelijk voor extra sloten die met een handgreep geopend kunnen worden
>>   wanneer u gebruik moet maken van sleutels, zorg dan dat u deze blindelings kunt vinden: dus niet in een keukenla maar bijvoorbeeld op een haakje naast de deur, zodat u deze bij rook ook kunt vinden
>>   gebruik bij deuren in huis geen hangsloten: het snel verwijderen hiervan blijkt in panieksituaties een lastig karwei
>>   bedenk bij het aanbrengen van extra voorzieningen dat 'van buiten naar binnen' heel moeilijk moet zijn, maar van 'binnen naar buiten' heel makkelijk

Rookmelders
Rookmelders zijn apparaten, die in staat zijn rook en dus brand te ontdekken. Zij laten dan een luid alarmsignaal horen. Het is belangrijk dat een rookmelder de brand in het beginstadium kan ontdekken, waardoor u meer tijd heeft uzelf en uw huisgenoten in veiligheid te brengen. Voor meer informatie, klik hier.

De belangrijkste punten nog een keer op rij gezet:
>>   sla zo snel mogelijk alarm: hoe eerder de brandweer er is, hoe beter
>>   vlucht de juiste kant op: ieder gezinslid moet weten welke kant hij/ zij op moet vluchten
>>   algemeen geldt: vlucht bij voorkeur naar beneden
>>   de veiligste plek in huis is de vluchtkamer: wijs aan de straatzijde van het huis een kamer aan waar iedereen zich verzamelt, wanneer de afgesproken vluchtroute onbegaanbaar is
>>   spring niet naar beneden: springen levert minimaal ernstige verwondingen op.
>>   wacht op hulp op een balkon of voor een raam aan de straatkant en trek zoveel mogelijk aandacht. De brandweer rukt bij brand in woningen altijd uit met een redvoertuig.
>>   tel koppen buiten de woning: op de verzamelplaats buiten de woning kunt u zien of iedereen het huis heeft kunnen verlaten
>>   vergeet niet deze informatie aan de brandweer door te geven!
>>   de sterkeren zorgen voor de zwakkeren: spreek van tevoren af wie zorgt voor welke baby, kind, oudere of minder valide
>>   ga nooit het brandende huis weer in: u brengt uw eigen leven en dat van anderen in gevaar
>>   als er nog iemand binnen is, licht dan meteen de brandweer in
>>   doe dit ook wanneer iedereen het huis heeft kunnen verlaten, zodat de brandweer geen overbodige zoekacties hoeft te starten
>>   herhalen: bespreek het vluchtplan van tijd tot tijd met uw gezinsleden, zodat de afspraken steeds vers in het geheugen zitten
>>   met kinderen kunt u een spelvorm bedenken, bijvoorbeeld in de vorm van een oefening, waarbij de afspraken van het vluchtplan uitgevoerd moeten worden