Bij koud weer doet iedereen er meestal van alles aan om er warmpjes bij te zitten. Soms met meer gevolgen dan het verwarmen van het huis. Elk jaar weer levert het stoppen van kieren en gaten met oude kranten en handdoeken – in combinatie met slecht onderhouden gastoestellen – dodelijke slachtoffers op.


Bij een onvolledige verbranding van bijvoorbeeld aardgas, hout of kolen ontstaat Koolstofmonoxide (CO), een zeer giftig gas dat 250 maal sneller in het bloed wordt opgenomen dan zuurstof. Het CO-gas is een echte sluipmoordenaar: je ruikt en proeft het niet en voor je het weet ben je bewusteloos.

Ter illustratie hierbij een vreselijk voorbeeld van de mogelijke gang van zaken:
In een nieuwbouwwijk deed zich een dodelijk ongeval voor, waarbij een jong gezin - man, vrouw en hun zoontje van anderhalf jaar- om het leven kwam. De woning was nog maar een jaar oud en uitstekend geïsoleerd. Een centraal afzuigsysteem zorgde voor het afvoeren van de lucht uit de woning. In verband met de kou werd echter de aanvoerbuis van frisse lucht met een handdoek dichtgestopt. In zo'n geval heeft de CV-ketel binnen een paar uur alle zuurstof uit de woning verbrand en wordt Koolstofmonoxide gevormd. Familieleden troffen het gezin levenloos aan.

Herkenning van aanwezigheid van Koolstofmonoxide
>>  het beslaan van ramen in de kamer waar wordt gestookt
>>  het vettig worden van dubbel glas
>>  last van branderige ogen, hoofdpijn of dreigen flauw te vallen

De brandweer zet de oorzaken, kenmerken en tips ter voorkoming van een dergelijke vergiftiging dan ook graag voor u op een rijtje.

(Bad)geiser
Een geiser moet het aardgas, dat toegevoerd wordt, kunnen verbranden. Daar is zuurstof voor nodig. Is er te weinig zuurstof, dan is de verbranding niet volledig en vormt zich Koolstofmonoxide.
Mogelijke indicaties om het gevaar aan te zien komen zijn:
>>  de vlam in de geiser zelf is oranje en hoger dan normaal
>>  de ramen beslaan door de vrijkomende waterdamp, die niet via de afvoer verdwijnt

Preventieve tips voor geisers
>>  laat jaarlijks van uw (bad)geiser door een erkend installateur controleren
>>  de vlam van een goed afgesteld gastoestel is blauw
>>  zorg ervoor dat ook het afvoerkanaal schoon en in orde zijn
>>  zorg voor voldoende luchttoevoer
Tegenwoordig zijn er ook zogenoemde "gesloten geisers" op de markt. Deze apparaten zorgen zelf voor voldoende zuurstof, zodat er nooit sprake kan zijn van Koolstofmonoxidevorming.

Centrale verwarmingsinstallaties en gaskachels
Voor de centrale verwarmingsketel in uw huis of een gaskachel in uw huiskamer geldt hetzelfde als voor een (bad)geiser.

Preventieve tips voor verwarmingsinstallaties
Bij oudbouw komt men vaak in de verleiding om – bij extreme kou – kieren en gaten met kranten of lappen dicht te stoppen. De zogenoemde natuurlijke ventilatie is dan niet meer aanwezig, terwijl er ook niet op een andere manier geventileerd wordt. Ook het structureel dichtmaken van kieren en naden met behulp van kitafdichting en tochtstrips levert gevaar op wanneer er geen alternatief luchtaan- en afvoersysteem voor in de plaats komt.
Vooral in nieuwbouwwoningen is door goede isolatie geen natuurlijke ventilatie (kieren en gaten) meer aanwezig. Daarom mogen luchtaanvoer en -afvoer nooit worden afgesloten. Ook niet bij een zeer koude winter!
>>  sluit nooit luchtaan- en -afvoeren af
>>  let ook op de afzuigventilator van de keuken, centrale afzuiging van de keuken, wc en badkamer
>>  zorg ervoor dat de afvoer van de geiser op het gasafvoerkanaal is aangesloten en niet op het ventilatiekanaal

Schoorsteen
Vervuiling door nestmaterialen, specie, stenen of slechte kwaliteit van het kanaal kan er toe leiden dat de schoorsteen vervuild of verstopt raakt. Ook door het stoken kan een schoorsteenkanaal zodanig verstopt raken dat het dichtslibt. De verbrandingsgassen stromen bij een verstopte schoorsteen rechtstreeks uw kamer in. Voor informatie, klik hier (link naar ‘schoorstenen’)

Preventieve tips voor schoorstenen
>>  voorkom vervuiling en verstopping van het schoorsteenkanaal
>>  laat het schoorsteenkanaal regelmatig controleren en schoonmaken: een schoorsteen waarbij kolen, olie of hout gestookt wordt, moet minstens éénmaal per jaar geveegd worden, een schoorsteen voor een gasgestookt kanaal moet ieder jaar worden nagezien en zonodig geveegd
Informatie over aangesloten schoorsteenvegers in uw buurt: Algemene Schoorsteenvegers Patroonsbond, Amsterdam.

Koolstofmonoxidemelder
Bij diverse doe-het-zelf zaken zijn Koolstofmonoxidemelders verkrijgbaar. Een melder kost circa €40,-. Bij een te hoog percentage Koolstofmonoxide laat de melder een luid alarmsignaal horen.
1. volg de montagevoorschriften goed op!

Keuringen gasinstallatie
U kunt bij uw energiebedrijf tegen vergoeding een veiligheidsonderzoek laten uitvoeren. Voor alle gastoestellen geldt: jaarlijks onderhoud en controle door een erkend installateur is van groot belang.