2000 - heden

Verontrust door een uit de hand gelopen brand op 5 april 1924, kwam op initiatief van betrokken burgers op 30 april 1924 de Vrijwillige Brandweer Bloemendaal tot stand. Op geheel vrijwillige basis stelden bewoners van de Bloemendaalse dorpskernen zich beschikbaar voor het blussen van branden. Terwijl de organisatie geheel gedragen werd door die vrijwilligers stelde het gemeentebestuur het blusmaterieel ter beschikking. De uitgestrektheid van de gemeente Bloemendaal, met vier dorpskernen en bebouwd op een zeer afwisselende wijze, vroeg om bijzondere voorzieningen ook op het gebied van de brandbestrijding. In de loop van de jaren werd dan ook in iedere dorpskern een bluseenheid opgericht. Successievelijk werd in Bloemendaal, Overveen, Aerdenhout en Vogelenzang een uitrukpost gebouwd van waaruit de vrijwilligers konden uitrukken.

De Elswoutspuit

In de 60-er jaren van de vorige eeuw bleek vooral na flinke rieten kapbranden dat -om het materieel zo snel mogelijk na een brand inzetgereed te hebben -  er behoefte was aan beroepsmatige onderhoudsmede-werkers. Dat was ook de tijd dat zich de eerste aanzet van herschikking van beheer en verantwoordelijkheid aandiende. Bleef de organisatievorm ongewijzigd, de eind verantwoordelijkheid werd ingevolge de wet aan het gemeentebestuur toebedeeld. De vrijwilligers blusten en twee beroeps-krachten onderhielden het materieel en de bluswatervoorziening. Eind jaren 70 bestond het totale korps uit 55 vrijwilligers. Vanwege de efficiëntie in het verzorgingsgebied werd de post te Overveen in 1980 opgeheven. De drie overgebleven posten gaven een reële dekking over het gehele Bloemendaalse verzorgingsgebied.

Door een wijziging in de brandweerwet van 1985 werd de brandweer meer verantwoordelijkheid toebedeeld onder andere door de toewijzing als spil van de rampenbestrijding. Dit had als gevolg dat in 1986 de eerste beroepscommandant werd aangesteld, de heer R. Verbiest. Andere gevolgen van de gewijzigde brandweerwet waren het opheffen van de bedrijfsbrandweren van het PWN (Provinciaal Waterleidingbedrijf Noord Holland) en het PZS (Provinciaal Ziekenhuis Santpoort). Van de vrijwilliger werd daardoor steeds meer verwacht. Vooral het PZS vroeg de nodige aandacht en was per jaar al goed voor een honderd uitrukken. Daardoor én ten gevolge van politieke belangen werd de post van Bloemendaal ‘verschoven’ naar het terrein van het PZS.

Intussen zijn we in 1992 beland. De behoefte aan beroepsmatige ondersteuning was dermate gegroeid dat het korps werd uitgebreid tot vijf beroepsmedewerkers. Daar tegenover verminderde de zin in vrijwilligerswerk en dat niet alleen in Bloemendaal. ‘Vroeger’ had vrijwilligerswerk zoals bij een vrijwillige brandweer een meer sociale functie en was het tevens de invulling van een nuttige vrijetijdsbesteding. Door het gelijktrekken van opleidings- en oefenniveau’s voor vrijwilligers en beroeps werd er echter een zware wissel getrokken op vooral het begrip van vrijwilligheid. Niettemin bleef er met enthousiasme opgeleid, geoefend en uitgerukt worden door een zeer bekwame groep van brandweermedewerkers tot de terugval van vrijwilligers de minimum norm van 47 personen overschreed. In Bloemendaal waren uiteindelijk nog 33 medewerkers in dienst.

De druk wordt vooral voor de weinige bevelvoerders erg groot. Aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid komen in een spanningsveld met de inzetmogelijkheden van de nog juist goed gemotiveerde groep vrijwilligers. In de overdag-situatie, wanneer men elders zijn brood verdient en dus niet inzetbaar voor de brandweer is, wordt de situatie onacceptabel; in de weekenden penibel. De commandant en de verantwoordelijke bestuurders van de gemeente onderkennen het probleem en er wordt in 2004 onderhandeld met de brandweer van Haarlem om de diensten voor Bloemendaal over te nemen. 1 Januari 2005 is de ‘fusie’ een feit; het merendeel van de medewerkers gaat mee naar het Haarlemse korps. De uiteindelijke zes beroepskrachten worden door de uitrukdienst overgenomen.

Overhandiging staf aan burgemeester Pop

Brandweer Haarlem verzorgt nu de brandweerzorg voor Bloemendaal en legt daarvoor verantwoording af aan het gemeentebestuur van Bloemendaal. Inmiddels zijn we in een implementatiefase waarin vrijwilligers van Bloemendaal piket-medewerkers worden in de nieuwe organisatie. Vanuit de hoofdpost aan de Zijlweg is de gemeente Bloemendaal goed te bereiken. Voor wat betreft Vogelenzang heeft het gemeentebestuur van Bloemendaal met klem gevraagd om te kijken of de bereikbaarheid naar die dorpskern verbeterd, c.q. versneld kan worden. De toekomst zal als gewoonlijk uitwijzen of deze verandering van brandweerzorg de juiste is. Intussen wordt er vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken steeds meer druk uitgeoefend om min of meer de autonomie van de gemeentelijke brandweer te ontmantelen en tot een regionale brandweer te komen. Is Bloemendaal zijn tijd dan toch vooruit?